دیگ بخار یا بویلر بخار

دیگ بخار یا بویلر بخار دستگاه هی است كه بخار را به آب تبدیل می كنند اصطلاحاً دیگ بخار گویند این دستگاه ها انـرژی لازم برای تبدیل فاز آب به بخار را از انواع سوخت های فسیلی، تشعشعی و یا الكتریكی فراهم می كنند. با توجه به دما و فشاری كه بخارات تولید می شوند، انواع متفاوت و كاربردهای مختلفی دارند. به مجموعه ای كه دیگ بخار جزئی از آن می باشد مولد بخار گویند، اكثـر مولـدهای بخـار امـروزی بخار داغ با فشار بالا  3500  Pisa تا 2400 ،240bar تا  165 تولید می كنند، باستثناء مولدهای بخـار هسته ای كه به علـت اسـتفاده از آب فـشرده بخـار اشـباع، بـا فـشار پـایین (70bar ،Pisa (1000 تولید می نمایند.

مولدهای بخار به عنوان بزرگترین منبع انرژی برای صنعت در جهان امروزی بـه شـمار مـی رونـد. برای ایجاد حرارت در دیگهای بخار از سوختهایی مانند ذغال سـنگ پـودر شـده یـا سـوخت مـایع (مشتقات نفتی) و یا گاز طبیعی استفاده می كننـد ، نفـت بـه عنـوان سـوخت تـدریجاً كنـار گذاشـته می شود و جای خود را به گاز طبیعی كه دارای احتراق تمیز و آلودگی نسبتاً پایینی است . می دهند حتی در بعضی مواقع ممكن است از های برقی و یا حرارت اتلافـی حاصـل از فرآینـدهای صنعتی به عنوان منبع حرارتی استفاده كرد.

 

انواع دیگ بخار :

  1. دیگ های بخار دو پاس :

ایـن دیگ بخـار دارای كـوره دوگـذر بـوده و سـطوح انتقـال حـرارت نظیـر لولـه هـای آبـی، SuperHeater های دمای بالا در پـاس اول و SuperHeater هـای دمـای پـایین و Deheater هـا و اكونومایزر در پاس دوم خواهند بود.

 

  1. دیگ بخار برنجی :

در دیگ بخار برجی تمام تجهیـزات انتقـال حـرارت نظیـر دیوارهـای آبـی ، SuperHeater هـای و اكونومایزر، همگی در یك پاس و پشت سر هم از پایین به بالا نصب می شوند

 

  1. دیگ های بخار جعبه ای :

دیگ بخار بزرگ فولادی از این نوع می باشند، تمام تجهیـزات انتقـال حرارتـی درون سـاختمانی شبیه یك جعبه سازماندهی شده اند.

انواع دیگ بخار از نظر ظرفیت :

منظور از ظرفیت در طبقه بندی دیگ بخار این است كه به عنوان مثال دیگ بخـار قطـاعی بـا ظرفیتهای پایین آب گرم برای مصارف خانگی تولید می كنند و دیگ بخار پوسته ای با ظرفیت های متوسط در كارگاهها و كارخانجاتی كه مصرف بخار در آنها كم می باشد مورد استفاده قرار می گیرند و در نهایت دیگ های بخار لوله ای بـا ظرفیت هـای بـالا در مجتمـع پتروشـیمی یـا نیروگاه هـا اسـتفاده می شوند

 

  1. دیگ بخار لوله آبی :

این دیگ بخار از ظروفی  Drums  با قطرهای نسبتاً كوچك ساخته شده اند كه توسط لولـه هـای به یكدیگر متصل شده تا در فشار های بالا كارایی داشته باشند. آب در این دیگ ها به این صورت جریان دارد كه از Drum بخار بالایی از طریق Comer  Down كه از قسمت سرد دیگ بخار عبور كـرده بـه  Drum آب واقـع در قـسمت پـائین دیـگ بخـار هـدایت می شود . قطعاتی به نام رایزر در قـسمت داغ دیـگ بخـار چرخـه آب را از Drum آب بـه Drum بخار فراهم می كنند. حباب های بخار بالای رایزر  موجب مكش آب به درون لوله ها مـی شـود و آب پس از رسیدن به Drum بخار و جدا شدن بخار، مجدداً فوق چرخه را طی می كند. ظرفیت این دیگ بخار از 5200KW   تا مقادیر مـورد نیـاز نیروگاههـا 2000MW  مـی باشـد. بـرای بدست آوردن این محدوده وسیع از ظرفیت، 2 لازم است از 4 تا Drum بـا لولـه هـای مـستقیم یـا خمیده استفاده شود.

  1. دیگ بخار لوله آتشی :

در دیگ بخار لوله آتشی ، آتش و گاز حاصل از احتراق از درون لوله ها جریان می یابند و باعـث جوشش سیال انرژی گیرنده ( آب) در خارج محیط لوله می گردند. انواع متنوعی از دیگ بخار آتش تیوب برای تولید بخار در صنعت استفاده می شود كه قدمت آن به حدود 80 سال مـی رسـد. دیگ بخارهای آتش تیوب  هنوز در صنایعی كه تولید بخار اشباع می كنند و فـشارشان در حـدود و بالاتر از 250psig و دبـی hr/m 500001b مـی باشـد بـه كـار مـی رونـد . گرچـه در ایـن صـورت اندازه شان افزایش می یابد ولی طرح عمومیشان در طی 25 سال گذشته تغییر نكرده است. دیگ بخار آتش تیوب  حالت ویژه ای از پوسته لوله با مخزنی حاوی آب مـی باشـد . پوسـته كـه بخش تحتانی دیگ بخار است توسط گازهای حاصل از احتراق حرارت می باشد.

انواع دیگ بخار آتش لوله :

  1. Fire-Box
  2. The Scotch Martine

در Boiler Fire – Box ، كوره یا Box-Fire و  Tube-Fireها در پوسته قرار دارند . در صورتی كـه در Martine Scotch كوره معمولاً در زیر پوسته قرار دارد و گازها حاصل از احتراق از انتهـای عقبـی محفظه خارج شده و از میان Tube-Fire ها گذشته، سپس به دودكش می روند.

 

  1. دیگ بخار پوسته ای :

آب در داخل پوسته استوانه ای این دیگ بخار جریـان دارد، كـوره و همچنـین لولـه هـای حامـل گازهای حاصل از احتراق  كه از میان آب می گذرند در داخل پوسته واقع شده انـد . قطر لوله های حامل گاز بر روی راندمان و اندازه فیزیكی دیگ بخار تأثیر گـذار اسـت. بنـابراین در اكثر مواقع ترجیح داده می شود كه از تعداد زیادی لوله با قطر كم استفاده شود تا راندمان دیگ بخار بالا بماند. این نوع دیگ بخار در دو دسته افقی و عمودی قرار می گیرد. دیگ بخار پوسته افقی معمـولاً بـه صورت یك واحد كامل ساخته می شوند و تمامی تجهیزات لازم از جمله پمـپ خوراك، شیرهای مختلف اتصالات، سیستم الكتریكی و … را به همراه دارند. نوع عمودی دیگ بخار پوسته ای نیز وجود دارد كه در مقایسه با دیگ بخـار افقـی از ظرفیـت كمتری برخوردار بوده و جای كمتری نیز نیاز دارند.

در دیگ ها ی بخار آتش لوله كه اكنون ساخته می شوند گازهای داغ، به جای بخار از میان لولـه هـا عبور می كند و باعث افزایش انتقال حرارت در دیگ بخار می شود . با توجـه بـه كاربردشـان آتش لوله به صورت افقی، عمودی و یا مایل قرارمی گیرند .

 

  1. دیگ بخار قطاعی :

این دیگ بخار آب داغ با فشار پایین برای سیستم های مركزی تولید مـی كننـد. تعـداد قطاع هـای آنها با توجه به ظرفیت مورد نیاز می تواند از 30KW  تا 750 KW  تغییر كند. شعله حاصل از مشعل این دیگ بخار در میان قطاعها و جریان آب از حفرهای واقع در دیواره قطاعها عبور می كند.

 

انواع بویلر بخار از نظر سیکل :

  1. دیگهای بخار با سیكل طبیعی :

در این دیگ بخار نیروی ایجاد شده جهت چرخش سیال عامل از اختلاف دانسیته سیا تلا قبـل و بعد از انتقال حرارت حاصل می شود.

  1. دیگ های بخاری با سیكل اجباری :

در این دیگ بخار عامل حركت سیال، مولـدهای خـارجی خواهنـد بـود. در ایـن سیركولاسـیون محدودیت فشار برای سیال منتفی می شـود، در ایـن دیگ بخـار مولـد حركـت سـیال پمپ هـایPump Circulating Boiler می باشند.

  1. دیگ های بخاری با سیكل مختلط :

ایــن دیگ بخــار معمــولاً بــرای تولیــد بخــار داغ در دو حــوزه فــشار بــالا و پــایین كــار می كنند به طوری كه در فشارهای پایین، نیـروی حاصـل از اخـتلاف دانـسیته بـرای سیركولاسـیون كافیطبیعی بوده ولی در فشار بالا سیركولاسیون اجباری است

 

کاربرد های دیگ بخار :

 

  1. پالایشگاه‌ها
  2. کارخانجات تولید قطعات صنعتی
  3. کارخانجات خودروسازی
  4. تولید بتن
  5. رنگرزی نخ فرش و پارچه
  6. تولید رب گوجه‌فرنگی
  7. صنایع شیر و فرآورده‌های لبنی
  8. تولید نبات، آب نبات و شکلات
  9. تولید کیک، کلوچه و نان
  10. کیورتینگ بتن
  11. صنایع سلولزی و تولید کاغذ
  12. مرغداری و دامداری‌ها
  13. سالن‌های پرورش قارچ
  14. صنایع لاستیک‌سازی
  15. صنعت شستشو از جمله کارواش‌ها، معابر شهری، ناوگان ترابری عمومی (هواپیما، قطار، مترو، اتوبوس و …)

 

لازم به ذکر است دیگ آبگرم نیز جز محصولات تولیدی شرکت ساز آب می باشد

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *