TDS آب + بررسی صفر تا 100 | سازآب
فهرست
دسته بندی آب بر اساس مقدار TDS
محدوده استاندارد TDS آب آشامیدنی
اثرات TDS بالا و پایین بر سلامت
آب به عنوان یکی از اساسی ترین عناصر حیات بعنوان آب شرب، همیشه باید از نظر کیفیت مورد بررسی و ارزیابی قرار گیرد. یکی از مهم ترین شاخص ها برای ارزیابی کیفیت آب، TDS یا کل مواد جامد محلول (Total Dissolved Solids) است. این شاخص نشان می دهد چه مقدار مواد معدنی، نمک ها، یون ها و سایر مواد محلول در یک نمونه آب وجود دارد. درک مفهوم TDS برای مصارف خانگی، صنعتی، کشاورزی و حتی درمانی اهمیت زیادی دارد، زیرا مستقیما بر طعم، بو و غیره اثر میگذارد.

در این مقاله، به طور کامل به موارد زیر پاسخ خواهیم داد:
- TDS آب چیست و چگونه اندازهگیری می شود؟
- بالا یا پایین بودن میزان TDS چه تأثیری بر سلامت و صنایع مورد استفاده دارد؟
- چه روش هایی برای تنظیم آن وجود دارد؟
- تفاوت TDS با سختی آب چیست؟
TDS آب چیست؟
در ابتدا باید گفت TDS مخفف عبارت Total Dissolved Solids به معنای کل مواد جامد محلول است. این مواد شامل تمام ترکیبات معدنی و آلی موجود در آب هستند که به صورت یون یا مولکول در آب حل شده اند. بعبارتی TDS شاخصی کلیدی در بررسی کیفیت آب است که نه تنها برای آب آشامیدنی، بلکه در صنایع مختلف، کشاورزی و حتی آکواریوم ها اهمیت زیادی دارد. مدیریت درست TDS، علاوه بر تامین سلامت انسان، باعث افزایش طول عمر تجهیزات صنعتی و بهبود کیفیت محصولات می شود. آشنایی با روش های اندازهگیری و کنترل آن می تواند کمک بسزایی در بهبود تامین کیفیت آب مورد نیاز مجموعه داشته باشد.
ترکیبات آلی و معدنی که در آب میتواند وجود داشته باشد شامل موارد زیر نیز می باشد:
- کلسیم (Ca2+) و منیزیم (Mg2+)
- سدیم (Na+) و پتاسیم (K+)
- بیکربنات ها (HCO3–)
- گروه کلر (Cl–) و سولفات ها (SO42-)
- مواد آلی، فلزات سنگین و سایر املاح
واحد اندازهگیری TDS، میلیگرم در لیتر (mg/L) یا قسمت در میلیون (ppm) است. به طور ساده، اگر در یک لیتر آب 1000 میلیگرم مواد حل شده وجود داشته باشد، TDS آن 1000 ppm است.
اهمیت TDS در آب
کیفیت طعم آب: آبی که TDS پایینی دارد (مثلا کمتر از ۵۰ ppm) معمولا بیمزه یا بسیار سبک است، در حالی که آب با TDS بالا می تواند طعم تلخ، شور یا فلزی داشته باشد.
سلامت انسان: آب آشامیدنی باید از نظر TDS در یک محدوده مجاز باشد. مقدار بسیار پایین TDS ممکن است از نظر املاح مفید برای بدن مناسب نباشد، و مقدار بالا می تواند مشکلات گوارشی یا بیماری های کلیوی ایجاد کند.
کاربرد صنعتی: در صنایع مختلف مثل تولید مواد غذایی، نوشیدنی، داروسازی یا دیگ های بخار، سطح TDS باید کنترل شود تا به دستگاه ها و کیفیت محصول آسیب نرساند.

دسته بندی آب بر اساس مقدار TDS
- آب شیرین : کمتر از 1000 mg/L
- آب کمی شور : بین 1000 تا 3000 mg/L
- آب نسبتا شور : بین 3000 تا 10000 mg/L
- آب با شوری بالا : بین 10000 تا 35000 mg/L
- آب کامل شور : بین 35000 mg/L به بالا
محدوده استاندارد TDS آب آشامیدنی
طبق استانداردهای سازمان جهانی بهداشت (WHO) و استانداردهای ملی ایران TDS آب آشامیدنی و مصرفی باید اصولا کمتر از 700 mg/L تصفیه و تنظیم شود تا قابل استفاده باشد. به همین دلیل دسته بندی زیر را برای تفهیم بهتر آماده کرده ایم:
- TDS کمتر از ۳۰۰ ppm = کیفیت عالی
- TDS بین ۳۰۰ تا ۶۰۰ ppm = کیفیت خوب
- TDS بین ۶۰۰ تا ۹۰۰ ppm = کیفیت متوسط
- TDS بین ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ ppm = کیفیت ضعیف
- TDS بالاتر از ۱۲۰۰ ppm = غیرقابل قبول از جهت استفاده برای آشامیدن
تفاوت TDS با سختی آب
اغلب افراد TDS را با سختی آب اشتباه میگیرند. در حالی که سختی آب تنها نشان دهنده میزان یون های کلسیم و منیزیم است، اما TDS شامل همه مواد محلول، از جمله نمک ها و فلزات می شود. بنابراین ممکن است آب با TDS پایین، سختی بالایی داشته باشد یا بلعکس TDS آب بالا بوده و سختی آب پایین باشد.
عوامل تأثیرگذار بر TDS آب
منابع آب: آب های زیرزمینی معمولا TDS بالاتری دارند چون از میان لایه های خاک و سنگ عبور میکنند و مواد معدنی بیشتری جذب میکنند. به همین دلیل گاهی آبهای معدنی طعم خاصی دارند.
فعالیت های انسانی: ورود پساب های صنعتی و کشاورزی می تواند TDS را افزایش دهد. علی الخصوص که دیده شده بعضی از این مجموعه ها پساب خود را به رودخانه هدایت می کنند.
فرآیندهای تصفیه: برخی روش های تصفیه مانند اسمز معکوس (RO) یا تقطیر، باعث کاهش چشمگیر TDS می شوند.
روش های اندازهگیری TDS
- دستگاه TDS سنج دیجیتالی :
معمول ترین و رایج ترین روش، استفاده از دستگاه TDS سنج است که میزان مواد جامد محلول در آب را اندازهگیری کرده و بر اساس آن مقدار تقریبی TDS را نشان می دهد.
توجه: برای سنجش میزان مواد جامد محلول در آب از TDS سنج و برای سنجش میزان سختی آب از EC متر استفاده می کنند (EC مخفف Electrical Conductivity Meter می باشد)
- روش تبخیر و توزین:
در آزمایشگاه ها، با تبخیر کامل آب و اندازهگیری جرم باقی مانده، مقدار دقیق TDS مشخص می شود.
- آنالیز شیمیایی:
استفاده از تست های شیمیایی برای بررسی غلظت هر یون و محاسبه مجموع آن ها.( بیشتر مناسب برای کارخانجات تولید مواد غذایی می باشد.)
اثرات TDS بالا و پایین بر سلامت
TDS پایین: آب بیش از حد تصفیه شده (مثلا توسط اسمز معکوس) می تواند فاقد املاح مفید مانند کلسیم و منیزیم باشد. درحالیکه این مواد معدنی برای بدن انسان ضروری هستند.
TDS بالا: مصرف طولانی مدت آب با TDS بیش از حد مجاز می تواند باعث اختلالات گوارشی، مشکلات کلیوی و حتی افزایش خطر بیماریهای قلبی شود.
روش های کاهش TDS آب
- اسمز معکوس (Reverse Osmosis):
یکی از موثرترین روش ها برای حذف املاح و کاهش TDS آب همین روش می باشد. (برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص نحوه عملکرد این روش، به صفحه مربوطه آب شیرین کن صنعتی مراجعه کنید)
- استفاده از روش تقطیر یا Distillation
یکی از ساده ترین روش های کاهش TDS آب وده و می توان با تبخیر و سپس میعان، آب خالص باقی می ماند که مقدار TDS آن کمتر از حالت اولیه است.
- دیونیزاسیون یا یون زدایی (DI):
با حذف یون های مثبت و منفی از آب با استفاده از رزینهای تبادل یونی می تواند مقدار چشمگیری TDS آب را کاهش داد.
- استفاده از فیلترهای کربنی:
از این روش خیلی کمتر استفاده میشود زیرا فیلترهای کربنی به تنهایی توانایی کاهش میزان TDS آب را ندارند . چون قابلیت فیلتر کردن منیزیم و کلسیم را ندارند و صرفا برای جذب یون کلر(Cl) و از بین بردن بو و طعم بد آب مورد استفاده قرار می گیرند.
سازآب
برای بررسی انواع آب شیرین کن صنعتی و تصفیه آب صنعتی با ما در تماس باشید.